top of page

PABUCUN DAMA ATILMASI ya da Anadolu'nun isimsiz Sultanları Ahiler !!!

Güncelleme tarihi: 26 Nis 2021

- De bakalım, ahiliğin açığı kaçtır?

- Dörttür.

- Say gelsin! - Eli, yüzü, gönlü, sofrası...

- Kapalısı kaçtır?

- Üçtür.

- Say gelsin!

- Gözü, beli, dili.

- Gözü kapalılıktan murat nedir? - Kimsenin suçunu, ayıbını görmemektir.


Merhaba SEVGİLİ DOSTLAR

Bugünkü yazı nereden geldi derseniz?

Trt ekranlarında 10 gündür gösterilen mutasavvıfların Pirlerinden HACE AHMET YESEVİ 'nin yaşamını konu edinen MAVERA dizisi diyeyim.


AHİ EVREN DEDE Camii ve türbesini ve Trabzon Boztepe'yi konu edinen bir video çekmek için 3 gün üst üste Boztepe'ye gittim. Konumu çalıştım.

Boztepe'de Ahi Evren Dede türbesinin yerinde tarihin ilk çağlarında bir Mithra tapınağının olduğundan, burasının tarihin her devrinde bir kült merkezi olarak önemini koruduğundan bahsedecektim.

Sonra Hristiyanlar için kutsal bir nokta haline geldiği ve yol üzerindeki Kızlar Manastırının da burada bulunmasının hiç de tesadüf olmadığını vs anlatacaktım..


Ancak Ahi Evren'e gelince meslek hastalığım nüksetti.


Ne demek Ahi ?

Ne demek Dede?

Niye Evren ?


Ve bu türbe neden bir diğeri değil de AHİ türbesi idi?


El cevap :

Efsaneye göre Ahi Evren Dede Kırşehir'deki Ahi Evran Hz.lerinin kardeşi, yeğeni ya da bir mürididir. 13,yy da bu bölgeye gelmiş ve İslam'ın yayılması için hizmet ederken şehit düşmüştür.

Kabrinin yeri meçhuldür.

Aradan neredeyse beş yüz sene geçer ve 1800'lerin sonunda dönemin alimlerinden HACI HAKKI BABA bir rüya görür. Rüyasında Ahi Evren Dede Maşatlık denilen yerde bir ceviz ağacı dibinde olduğunu söyler burada çok sıkıldım gel beni buradan al der HACI HAKKI BABA' ya.

Nitekim naaş bulunur Boztepe'ye getirilir ve Sultan 2,Abdülhamit'in gönderdiği 900 altınla türbesi ve yanına da küçük bir camisi bina edilir.

Hikayesi böyle olmasına böyle.

Hepimizin bildiği gibi Trabzon'un fethi 1461.

Bu tarihe kadar şehrin yönetiminde Komnenos' lar var. Yani Roma'nın son varisleri.

Ancak şehir fetihten önce de Selçuklu' ların akınına uğramış pek çok kereler.

Moğol saldırıları sırasında Anadolu'da yeni yeni yer tutan Türk boylarını teşkilatlandıran

sosyal hayatı düzenleyen kendine özgü katı fakat çok faydalı bir hiyerarşisi olan bir yapılanma AHİLİK.

Osmanlı Devleti'nin oluşumunda da gerek askeri gerek ticari ama hepsinden önemlisi manevi olarak büyük katkısı olduğunu biliyoruz.

Örnek Şeyh Edebali.

AHİ kelime anlamı Arapçada kardeşim Türkçe'de akı cömert eli açık anlamına geliyor.

Yardımseverdir. İnsan ayırmadan yardım eder. Meşhur gezgin İBNİ BATTUTA Anadolu'daki seyahatlerinde Ahilerin misafirperverliğini anlata anlata bitiremez.

Gündüz işinde gece ibadetindedir.

ŞARAP İÇME, ZİNA , YALAN , GIYBET vb teşkilattan atılma sebepleridir.

Usta hatta ustaların tamamının onayı olmadan yetişen bir kalfa dükkan açamaz.

Öncelikle dini ve ahlaki kurallara uymak zorundadır.

İşte bu yapının kurucusu Postunu Kırşehir'e seren AHİ EVRAN kendisi de zamanının hem pozitif ilimlerine hem de mana ilmine sahip ve geçimini DEBBAĞ lık yani dericilik yaparak kazanır ve 32 ÇEŞİT esnafın PİRİ olarak anılır.


Gelelim başlığımıza.


İşte Ahi Evran ayakkabıcı esnafın bulunduğu çarşıyı denetlerken hileli gördüklerini kesip atarmış.

Bunun haberi esnaf arasında hızlıca yayılır, bu esnaf zamanla kendisini affettirmeye çalışır ancak çoğunlukla da şehri terk etmek zorunda kalırmış. Sekiz asırdan beri Müslüman Türkler arasında kullanılmakta olan “Pabucun dama atılması” deyimi bize geçmişteki örnek bir ahi uygulamasından kalmaydı.


Gelelim Trabzon'a.

Bakırcılar çarşısında, bezciler arasında hala Ahi gelenekleri bir efsane olarak yaşamaktadır.

Tüm Anadolu'da olduğu gibi.


Meraklısına tüyo.

Ülkemizin sakin şehir (Citta Slow) lakaplı şehirlerinden biri olan Bolu'nun Mudurnu ilçesinde hala uygulama kısmen devam etmekte dualarıyla gülbanklarıyla.

Ziyaret etmek isteyenler ve bir Ahi tekkesi nasıl oluyordu diyenler için ise Ahi Evran dergahı ve türbesi ise Kırşehir'de.


Değerli Dostlar hal böyle böyle...

Topraklarımız zengin, topraklarımız her bakımdan bereketli.

Kimi toprakta buğday güzel yetişir, bu topraklarda da güzel İNSAN yetişir.


Hâlâ mı?


Hâlâ...


Vesselam...



Bir de türbenin içindeki celi Sülüs hat var : KUMA TEKUNU YÜVELLA


Siz ne halde iseniz başınıza o şekilde idareciler gelir. Bir topluluk kendini düzeltmedikçe Allah onlardaki hali düzeltecek değildir.







https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/ankara/kulturatlasi/ahilik-gelenegi

https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/ankara/kulturatlasi/ahilik-gelenegi








23 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör
Post: Blog2_Post
bottom of page